Tóm tắt
Đặt vấn đề: Bệnh động mạch vành (ĐMV) hiện nay vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong và gánh nặng hàng đầu trên toàn thế giới cũng như tại Việt Nam. Trong các yếu tố nguy cơ tim mạch, đái tháo đường typ 2 (ĐTĐ 2) được xem là một “kẻ giết người thầm lặng”, làm tăng nguy cơ mắc và tử vong do bệnh mạch vành. Tình trạng tăng đường huyết mạn tính, kháng insulin và rối loạn lipid máu thúc đẩy nhanh quá trình xơ vữa, tạo nên những tổn thương mạch vành có hình thái phức tạp, lan tỏa và vôi hóa nặng, gây ra nhiều thách thức cho chiến lược can thiệp đặt stent (PCI) trên lâm sàng.
Mục tiêu: 1. Khảo sát đặc điểm hình thái tổn thương ĐMV trên chụp mạch vành qua da ở bệnh nhân ĐTĐ 2 tại bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp năm 2024-2025. 2. Đánh giá đặc điểm can thiệp đặt stent và mối liên quan với mức độ phức tạp của tổn thương ở đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, có theo dõi dọc tiến cứu trên các bệnh nhân được chẩn đoán ĐTĐ 2 có chỉ định chụp và can thiệp ĐMV qua da tại khoa Can thiệp tim và mạch máu, bệnh viện Hữu Nghị Việt Tiệp từ tháng 1/2024 đến tháng 12/2025. Mức độ tổn thương giải phẫu (vị trí hẹp, số nhánh, tính chất lan tỏa, vôi hóa) được đánh giá ước lượng bằng dụng cụ qua các góc chụp phim DSA chuẩn. Các đặc điểm can thiệp bao gồm số lượng stent, chiều dài stent, đường kính stent và việc sử dụng các loại bóng nong quy ước được ghi nhận từ nhãn kỹ thuật trong hồ sơ bệnh án.
Kết quả: Đặc điểm tổn thương: Bệnh nhân ĐTĐ 2 có tỷ lệ tổn thương đa nhánh chiếm ưu thế với số nhánh tổn thương trung bình là 2,09 ± 0,89 nhánh, cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm không ĐTĐ2 (1,98 ± 0,86 nhánh, P = 0,04). Động mạch liên thất trước (LAD) là vị trí tổn thương thường gặp nhất, trong đó ĐTĐ2 làm tăng nguy cơ tổn thương nhánh này lên 1,55 lần (P < 0,01). Tỷ lệ tổn thương có đặc điểm phức tạp như vôi hóa và mạch máu xoắn vặn ở nhóm ĐTĐ 2 chiếm tỷ lệ cao rõ rệt so với nhóm chứng (P < 0,01). Đặc điểm can thiệp: Do tính chất tổn thương phức tạp, số lượng stent trung bình sử dụng ở mỗi bệnh nhân ĐTĐ 2 cao hơn rõ rệt so với nhóm không ĐTĐ (1,18 ± 0,53 so với 1,07 ± 0,39 stent/bệnh nhân, P = 0,01). Chiều dài stent trung bình ở nhóm ĐTĐ2 là 27,22 ± 14,51 mm.
Kết luận: Tổn thương động mạch vành ở bệnh nhân đái tháo đường typ 2 mang tính chất đa nhánh, xoắn vặn và vôi hóa nặng. Quá trình can thiệp đòi hỏi chiến lược phức tạp với số lượng stent lớn. Việc chủ động tầm soát sớm biến chứng mạch vành là cần thiết để cải thiện tiên lượng cho nhóm bệnh nhân này.
