Tóm tắt
Chiến lược provisional (đặt stent nhánh chính, chỉ can thiệp nhánh bên khi cần) là lựa chọn mặc định cho phần lớn tổn thương chỗ chia nhánh động mạch vành. Tuy vậy, tắc nhánh bên sau khi đặt stent nhánh chính vẫn xảy ra ở khoảng 6-18% trường hợp và làm tăng nhồi máu cơ tim chu thủ thuật cũng như biến cố tim mạch. Bài báo này tổng hợp đồng thuận lần thứ 17 của câu lạc bộ can thiệp chỗ chia đôi của châu Âu (EBC) cùng các registry và thử nghiệm ngẫu nhiên (COBIS II, RESOLVE, CIT-RESOLVE, SMART-STRATEGY, Nordic-Baltic III, DEFINITION II, OCTOBER, DCB-BIF, KISS, DKCRUSH VIII) để đề xuất một cách tiếp cận thực hành lâm sàng.
Các nguyên tắc chính bao gồm: thứ nhất, trước khi đặt stent cần xác định nhánh bên có ý nghĩa lâm sàng (đường kính ≥ 2,0 mm, tưới > 10% khối cơ tim) và ước tính nguy cơ tắc bằng điểm RESOLVE. Thứ hai, dự phòng là bước đầu tiên của cứu vãn: giữ jailed wire, chọn stent theo đường kính đoạn xa nhánh chính, POT đúng vị trí, bảo vệ chủ động bằng jailed balloon ở ca nguy cơ cao và lên kế hoạch hai stent ở tổn thương phức tạp. Thứ ba, khi nhánh bên chỉ còn dòng TIMI 0-1, xử trí theo trình tự: ổn định người bệnh, giữ jailed wire, re-POT, rewire qua mắt stent xa và nong balloon nhỏ; nếu không rewire được thì đưa balloon nhỏ hoặc microcatheter theo jailed wire.
Khi đã đạt dòng TIMI 3, hết thiếu máu và không có bóc tách lớn, nên dừng can thiệp nhánh bên. Đặt stent nhánh bên, ưu tiên kỹ thuật TAP, chỉ dành cho trường hợp còn hạn chế dòng, bóc tách hoặc thiếu máu kéo dài. Hiện tại chưa có một nghiên cứu nào thống nhất về phác đồ xử trí khi tắc nhánh bên, do đó phác đồ đề xuất cần được cá thể hóa.