Tóm tắt
Xơ vữa động mạch có liên quan mật thiết với bệnh tim mạch và các biến chứng, như bệnh động mạch vành và đột quỵ. Sự tăng bề dày lớp nội trung mạc động mạch cảnh (CIMT) là chỉ điểm của xơ vữa động mạch. Đo CIMT giúp đánh giá xơ vữa động mạch giai đoạn sớm, và đã được sử dụng trong nhiều nghiên cứu lâm sàng. Giá trị bình thường của CIMT có thể khác nhau giữa các chủng tộc, tuy nhiên, ở Châu Á còn rất ít nghiên cứu có hệ thống về chỉ số này. Lần đầu tiên một nghiên cứu đa trung tâm được thực hiện tại 8 quốc gia Châu Á, trong đó có Việt Nam, nhằm đưa ra giá trị CIMT trung bình ở người Châu Á có các yếu tố nguy cơ tim mạch. Bài báo này tóm tắt các kết quả của nghiên cứu trên, đã được đăng trên tạp chí International Journal of Cardiology số 168 năm 2013. Số liệu nghiên cứu trên người Việt Nam sẽ tiếp tục được công bố trong những số Tạp chí Tim mạch học tiếp theo. Đặt vấn đề: Độ dày nội trung mạc động mạch cảnh (CIMT) là chỉ số quan trọng đánh giá tình trạng xơ vữa động mạch, được sử dụng để xác định nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch ở một người không có triệu chứng. Mục tiêu chính của nghiên cứu này là tìm ra giá trị CIMT trên người châu Á có các yếu tố nguy cơ (YTNC) tim mạch, nhưng chưa được điều trị thuốc chống rối loạn lipid máu. Đối tượng và phương pháp: Giá trị CIMT trung bình được đánh giá bằng siêu âm từ 12 vị trí đo tại động mạch cảnh chung, trên 2726 đối tượng ở 8 nước Châu Á. Tất cả những người này đều có ít nhất 2 YTNC tim mạch, và chưa sử dụng thuốc rối loạn lipid máu. Các YTNC tim mạch, thông số lipid máu, đường máu được phân tích trong tương quan với CIMT và hs-CRP. Kết quả: Giá trị CIMT trung bình-trung bình là 0,662 (0,16) mm. Có sự khác biệt rõ rệt về CIMT trung bình-trung bình giữa các quốc gia (p < 0,0001). CIMT trung bình-trung bình theo độ tuổi lần lượt là 0,485; 0,527; 0,614; 0,665; 0,715 và 0,797 tương ứng với các nhóm tuổi ≤ 29, 30-39, 40-49, 50-59, 60-69 và ≥ 70 tuổi. Phân tích đa biến khẳng định mối tương quan chặt chẽ giữa sự gia tăng CIMT trung bình-trung bình với độ tuổi tăng, giới nam, HDL-C thấp, và đường máu khi đói tăng. Hs-CRP tăng có tương quan chặt chẽ với chu vi vòng bụng tăng, LDL-C tăng, chỉ số khối cơ thể, đường máu tăng, và HDL-C thấp. Kết luận: Nghiên cứu đã đưa ra được giá trị CIMT trung bình trên người Châu Á, có từ 2 YTNC tim mạch trở lên, và chưa điều trị các thuốc rối loạn lipid máu, từ đó giúp hướng dẫn sự phân tầng nguy cơ tim mạch trên bệnh nhân không có triệu chứng ở Châu Á.