Tóm tắt
Phẫu thuật bắc cầu ngoài giải phẫu cho bệnh nhân thiếu máu chi dưới mạn tính được thực hiện tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức từ nhiều năm qua. Chúng tôi tiến hành nghiên cứu này nhằm cập nhật về chỉ định, kỹ thuật, kết quả biện pháp điều trị này giai đoạn 2015-2017. Đối tượng: 35 BN đủ tiêu chuẩn nghiên cứu (chỉ có 4 nữ); tuổi trung bình BN là 71,2; gồm 12 BN thiếu máu giai đoạn III, 23 BN thiếu máu giai đoạn IV (phân loại Leriche-Fontaine). 40% BN có tiền sử tai biến mạch máu não; 20% BN hẹp/tắc mạch cảnh, mạnh vành cần can thiệp kèm theo. Xử trí: 21 BN phẫu thuật đơn thuần, 14 BN phẫu thuật phối hợp can thiệp nội mạch đồng thì (Hybrid: 40%). 29 BN bắc cầu bắt chéo đùi-đùi (82,8%), 3 BN bắc cầu nách đùi và 3 BN bắc cầu hai tầng nách-đùi và đùi-đùi cùng bên (8,6%). Kết quả sớm: 100% BN giảm/hết đau ngay sau điều trị, 1 BN tắc cầu nối sớm, 5 BN phải cắt cụt lớn (4 BN do hoại tử chi từ trước mổ, 1 BN cắt cụt thì hai do tắc cầu nối). 1 BN tử vong (viêm phổi). Kết quả trung hạn (6-24 tháng): tỷ lệ bảo tồn chi 97%; tắc cầu nối 4 BN, cắt cụt lớn 1 BN, tử vong 4 BN (nhồi máu cơ tim, ung thư). Kết luận: Bắc cầu ngoài giải phẫu cho BN thiếu máu chi dưới mạn tính có nguy cơ cao (tuổi, bệnh phối hợp) vẫn là một lựa chọn an toàn, hiệu quả.